İçindekiler

Konu Adı                                                                                                                                          

Sayfa No:

Göktürklerde Türk Gelinler

Harzemşahlar 

Çağatay Milleti

Musul Atabeyi (Zengiler) Halep  Şubesi

Kirman Kara Hitayları Kutluğ Hanlar

Göktürklerde Türk Gelinler                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

İlteriş (İl Etmiş Kutluğ Bilge Kağan (Tengri İl-Etmiş Kağan), (682-693) Doğu Kağanlığını yeniden kurmuş ve bu şekilde Göktürk tarihinin 3. Evresini yani “Kutluk Devleti”ni kurmuştur.  Hanımı İl Bilge Hatun bu devletin kalkınıp Mete ve Bumin çağındaki Türk devletleri seviyesine ulaşmasında önemli rol oynamıştır. [1]                                                                                                                                                                           

Bilge Kağan ünlü vezir Tonyukuk’un kızı ile evlenmiştir. [2]                                                                                                                                                                                                                                                                                         

Harzemşahlar                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

İl Aslan’ın yerine oğlu Ebu’l Muzaffer Muhammet Alaattin Tekiş 4. Harzemşah olarak tahta geçti. 1193de İnanç hatunla evlenmiştir. Bu kadın öldürülmüştür. 18 Mayıs 1187de evlendiği diğer eşi Nişabur Beyi Ebubekir Toğan Şahın dul eşi ve Nişabur Beyi olarak 16 Nisan 1185de babasının yerine geçen ve 1198de ölen Sancar Şahın annesidir. 18 Mayıs 1187ye kadar Nişabur’u idare eden bu Sancar Şah Sancar Şah Tekeş’in yani üvey babasının damadı oldu. Aynı tarihte öldürülen Atabeyi Mengil Beyin büyük nüfuzu vardı. Fakat Tekeş’in en meşhur eşi “İsmetud-Dünya ve’d Din” unvanı takılan Terken Hatun’dur  ve devlette son derece nüfuz kazanmıştır. Bir çeşit Kösem Sultan’dır. Cenkşi Bey Bayati’nin yani bir Oğuz boyunun kızıdır.  Oğlu Muhammet Harzemşah tahta geçince, valide sultan olarak da büyük nüfuz kazanmıştır. [3]

Çağatay Milleti                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

Cengiz ile Börte-Uci’nin 2. Oğlu Çağatay, 1242 başlarında 15 yıla yakın bir saltanattan sonra öldü. Eşi Sevinç Terken Müslümandı ve Kirman Kara-Hıtay Devleti’nin kurucusu olup 1253de ölen Ebu’l Fevaris Kutluğ Sultan Barak Hacip Han’ın kızıdır.                                                                                                  

Peta’nın oğlu Algu 1261-1266 arasında hanlık yaptı, eşi Ergene Hatun, Algunun amcasının oğlu ve 2. Çağatay hanı olarak büyükbabası Çağatay’ın yerine geçen Kara Hülagu dul kalınca 1261de Algu ile evlenmişti. [4]                                                                                                                                                                         

İsen Timur Han’ın oğlu Timur Şah Han, kızı da Kutluğ Hanımdır ki Emir Keyhusrev (b. Kahıntal b. Sudun Balgıy Bey b. Tumra Han) ile evlenmiş. Bundan doğan ve Emir İskender han İlçikdey ile evlenen bibi Fatma’nın kızı Kutluğ Han ile Timur’un oğlu Ömer şeyh Mirza’nın oğlu Baykara Mirza ile evlenmiştir. İsen Timur Han’ın eşi Nekare Hatun Bibi Tukhtı, kutluğ Hanımın annesi ve Şeyh Şemsettin Muhammet Miskin (b. Şeyh Abdulvahid b. Hace Abdulhadi Hace Abdullah hadi Ensari”nin kızıdır. Hanedan 1. İsen Boğa handan yürümüştür.[5]                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Musul Atabeyi (Zengiler) Halep  Şubesi                                                                                                                                                                                                                                                                                            

37 yıl devam eden bu şubenin kurucusu İmadeddin Zengi’nin oğullarından Nurattin Mahmut Zengi olup, Türk-İslam Tarihi’nin parlak simalarındandır.  Haçlılara karşı çok başarılar kazanmış, Selahatin Eyyubi’yi yetiştirmiş. Onu Mısır’a göndererek Selçukluların hayali olan Fatimi halifeliğinin yıkılmasını sağlamıştır. Ölünce yerine önce Saltukluların damadı olan oğlu İsmail, sonra da hem damadı hem de yeğeni olan İmadettin Zengi geçmiş. 1183te Eyyuubiler, Halep Atabeyliğine son vermişlerdir. [6]                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

Kirman Kara Hitayları Kutluğ Hanları                                                                                                                                                                                                                                                                                  

Türkleşmiş Moğollardır.  İdarecileri Burak Hacib olup Harzemşahların damadıdır. Yerine Rüknettin, sonra kardeşi Tinku Bey’in oğlu Muhammet geçti. Bunun eşi Kutluğ Hatun, oğulları Siyurgatmış ve satvedettin hatun (ki İl-han Abaka ile evliydi.), bunların kardeşi Haccac Sultan’ın oğlu Mahmutşah Siyurgatmış’ın oğlu Şah’ı Cihan saltanatı devam ettirmişlerdir.[7]