Göktürklerde Yabancı Damatlar

İstemi Han’dan sonra 600de Büyük Türk kağanı olan oğlu Bilge Tardu Kağan (576-603) batı Kağanı olmuştu. İstemi Han bir kızını İran Şehenşahı 1. Husrev Anişirwan, diğerini de Çang-Ngan’ın Pel-Çeu kralı ile 565de evlendirmişti.[1]

 

                       

Hazarlarda Yabancı Damatlar

 

                       

Bizans

 

           

Bizanslıların “Theodora” adını verdikleri bir Hazar Türk prensesi 695te İmparator 2. Jüstinyanus (685-695 ve 705-711) ile evlenmiş ve Bizans imparatoriçesi olmuştur.

           

Bizans’ta “Eirene” adı verilen bir hazar prensesi Çiçek de İmparator 5. Constantinus Koporoymus (741-775) ile 732de evlenip Bizans İmparatoriçesi olmuştur. Bu evlilikten dünyaya gelen imparator 4. Leo (775-780) tarihte “Khazar” diye meşhurdur. Yani ana tarafından Hazar Kağanının torunudur.[2]

 

                       

Arap

 

           

Araplar ile yani İslam devletleri ile de sıkı bağlar kurulmuştur. Bir Hazar prensesi 760a doğru Abbasilerin Ermeniye Genel Valisi Yezid İbn Usaydu’s-Sulemi ile evlenmiş ve bu prenses 764 de ölmüştür. 

 

           

Başka bir Hazar prensesi de798 de meşhur Abbasi veziri Fazl İbni Yahya Bermeki ile evlenmiş ve bu evlilik Halife Harun Reşit zamanında gerçekleşmiştir.[3]

            

           

Artuklularda Yabancı Damat

 

1. Kılıç Aslan 1107 de ölünce Selçuklu tahtı bir ara boş kalmıştı. Sultan’ın en küçük oğlu -1. Mesut- annesiyle birlikte Malatya’daydı. Annesi oğlunu atabeyin koruyuculuğunda sultan ilan etti ve Ceyhan bölgesinde Franklarla mücadeleye başladı. Daha sonra Artuklular’ın kudretli Emiri Harput Hükümdarı Belek ile evlenerek oğlu ve kendisinin siyasi gücünü arttırdı ve atabeyi kovdu. Belek’in koruyuculuğunda devletini güçlendirdi ve sınırlarını genişletti. Elbistan ve Ceyhan bölgesini idaresine aldı.[4]             

 

Dulkadıroğulları

 

           

Dulkadıroğlu Alaüddevle Bozkurt Beyin Şii olan Şah İsmail’e kızı Beğli Hatun’u (Fatih’in baldızı) vermeyi ret emiştir. Şah İsmail Osmanlı topraklarını çiğneyerek, kayserinin güneydoğusundan Dulkadır topraklarının kuzeybatısına girmiştir.[5]  

 

                       

Safevilerde Damatlar ve Gelinler

 

Şah İsmail, Bihruzade Hatun ile Akkayunlu Sultanı Yakup’un kızı Taclı Beğim ve Çaldıran’da ölen Bağdat (rak-ı Arap) Genel Valisi Hulefa Beyin kızı Taclı Hanım ile evliydi.

Şah İsmail’in bir kız kardeşi de Hısn-Keyfa Eyyubi Meliki 2. Halil ile evlenmiştir. [6]

Şah Tahmasb’ın kız kardeşi Şirvanşah 2. Halil ile evlenmiştir.[7]

 

                       

Kırım Hanlarında Damat ve Gelinler

 

Hanedan Devlet Giray’ın 10 oğlu arasından 1. Selamet Giray handan yürümüştür. Bunun da 9 oğlu vardı. Hanedan 1. Bahadır Handan yürümüş bu kişi amcasının kızı Hanzade han ile evlenmiştir. [8]

 

 

Kazan Hanlığında Damat ve Gelinler

 

Mahmut Han’ı oğulları Halil ve İbrahim Hanlar takip etmiştir. İbrahim Han, Fatma hatun ve ağabeyinin dul kalan eşi Nur Sultan ile evlenmiştir. [9]

 

           

                       

           

                       

 

 

 

[1]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 1 sf 145,164 Hayat Yayınları İstanbul 1963   

[2]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 1 sf 262 Hayat Yayınları İstanbul 1963   

[3]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 1 sf 262 Hayat Yayınları İstanbul 1963   

                [4]Prof. Dr. Afet İnan age sf 40

[5]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 4 sf 168 Hayat Yayınları İstanbul 1964  

[6]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 5 sf 29 Hayat Yayınları İstanbul 1964 

[7]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 5 sf 29 Hayat Yayınları İstanbul 1964 / T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 5 sf 30 Hayat Yayınları İstanbul 1964 

[8]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 7 sf 10 Hayat Yayınları İstanbul 1964  

[9]T. Yılmaz Öztuna Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi c 7 sf 16 Hayat Yayınları İstanbul 1964