İçindekiler

Sıra No     Adı                                Sayfa No:   
---------    -----                                -----------

1) Önsöz                                        
2) Giriş                                        3,4
3) Tarihte Karesi ve Balıkesir’de Görev Yapanlar                     5-11
4) Karesi Ümerası                                    11-29
5) Balıkesir’de Şeyhler (Meşayih)                            29,30
6) Balıkesir’de Edip ve Şairler                            30,31
7) Balıkesir’de Ünlüler (Meşahir)                            31,32
8) Balıkesir’de Devlet Görevlileri (Ricali)                        32-34
9) Karesi Beyliği Kurucu ve İdarecileri                        34
10) Karesi Mutasarrıflar                                 34,39
10) Karesi Beyliğinden Cumhuriyete Karesi İdarecileri                39-43
11) Cumhuriyet Devri Balıkesir Valileri                        44
12) Balıkesir Hükümet Binaları                            45-51
12)Vali Konağı                                    51
13) Altıeylül Kaymakamlığı                                52
14) Karesi Kaymakamlığı                                54
15) Karesi ve Balıkesir’deki  Belediye Binaları                    57 
16) Karesi-Balıkesir Belediye Başkanları                        58
17) Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı                    59
18) Altıeylül Belediye Başkanlığı                            61
19) Karesi Belediye Başkanlığı                              61
20) Genel Siyaset ve Siyasetçiler                            63
21) Osmanlı Mebusan Meclisi Karesi Mebusları                    63 
22) Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Karesi Mebusları                64
23) 23 Nisan 1920 T.B.M.M. 1. Dönem Karesi Milletvekilleri            64
24) 2. Dönem Balıkesir Milletvekilleri                         64
25) Cumhuriyet Devri Tek Partili Hayat Balıkesir Milletvekilleri             64 
26) Cumhuriyet Devri Çok Partili Hayat Balıkesir Milletvekilleri             67
27) 27 Mayıs İhtilalı ve Kurucu Meclis Balıkesir Üyeleri                68    
28) Balıkesir Senatörleri ve Milletvekilleri                        69
29) 12 Eylül İhtilalı ve Danışma Meclisi Balıkesir Üyeleri                 71
30) Karesi’de Önemli Görevler Yapan Azınlıklar                    75    
31) Karesi’li Meclis-i Mebusan’da Görev Yapan Azınlıklar            76
32) Karesi’li Meclis-i Mebusan’da Görev Yapan Balıkesirliler            76
33)Karesi’de Nazır (Bakan) Olarak     GörevYapanlar                76
34)TBMM nin Açılışından Günümüze Kadar Bakan Olan Balıkesir        77
35) Bakan Olan Balıkesir Milletvekilleri                        78     
36) Kaynaklar:                                    79                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Giriş                                                                                    
Müslüman-Türk milleti olarak en önemli eksiklerimizden birisi uzun ve engin bir tarihe sahip olmamıza, İslamiyet’ten önce ve sonra gittiğimiz yerlere medeniyet nurlarını taşımamıza rağmen yaptıklarımızı kayıt altına alamamış olmamızdır.                Tarih sahnesine çıktığımızdan beri hiç hürriyetsiz ve devletsiz kalmamışız. Türk tarihi ve kültürü ile ilgili bilgileri genellikle komşularımız Çinliler, Ruslar, Araplar vb öğrenmişiz. Bu konuda kendimize ait yazılı bilgi ve belgeler 7. yüzyılda Göktürkler zamanında ortaya konan ve bugün Moğolistan sınırlarında bulunan Göktür Abideleridir.             Selçuklular devrine ait bilgiler genelde Farsça eserlerden öğrenilirken, Karamanoğlu Mehmet Bey, Mayıs 1277 de:                                “Bundan böyle, divanda, dergâhta, bergâhta, sokakta Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır” demesine rağmen Osmanlın ilk devirlerine ait bilgiler de maalesef yazıya dökülmemiş ve yazı dili olarak Türkçe, Farsça ve Arapça’dan meydana gelen “Osmanlıca” ile yazılmıştır. Atatürk:                                            “Türk çocuğu atalarını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendin de kuvvet bulacaktır” der.                                                                                            KURAN’DA:                                            ALİ İMRAN 110 “Siz iyiliği emreden, kötülükten alıkoyan Allah’a inananlar olduğunuz sürece insanlık için yaratılmış en hayırlı bir toplum olursunuz.”        MAİDE 54 “Ey iman edenler sizden kim dininden dönerse, bilsin ki Allah onların yerine, Kendinsin sevdiği ve Kendisini seven, müminlere karşı son derece alçak gönüllü, inkârcılara karşı son derece gururlu, Allah yolunda cihat eden ve hiçbir kınayıcının kınamasından korkmayan bir toplum getirecektir. Bu Allah’ın dileyene verdiği bir lütuftur.”  Bu konuda uzman olanlara göre bu millet Türk milletidir.                       Hz. Muhammet: “Siz bir olumsuzluk gördüğünüz zaman onu önce elinizle, sonra dilinizle düzeltin buna gücünüz yetmezse kalbinizle buğzedin. Bu imanın en zayıf halkasıdır” der.                                                                                                        “Bir zamanlar biz de, millet hem de nasıl bir milletmişiz:                    Gelmişiz dünyaya milliyet nedir öğretmişiz.”                                                                                                Mehmet Akif Ersoy                                                             Hz. Muhammet’e ilk inen ayet ALAK 1 “Seni yaratan rabbinin adıyla OKU” dur. Okuyor muyuz? Okuduğumuzu anlayıp, uygulayabiliyor muyuz? Öğrenmenin en önemli dayanağı okumaktır. Öğrenmek yeterli midir? Kesinlikle hayır. Öğrendiklerimiz bizde değişiklik ve gelişme göstermiyor ise biz iyi öğrenmemişiz, iyi eğitilmemişizdir, yani terbiyesizizdir demektir.                                        Bunun için insanın aklını kullanması gerekir.                         BAKARA 44, HUD 51, KASAS 60 ENBİYA 67 “Siz hiç aklınızı kullanmıyorsunuz?” YUNUS “O, aklını kullanmayanları pislik içinde bırakır” KAMER Kuran’ı öğüt almak için kolaylaştırdık. Düşünüp öğüt alan yok mu? BAKARA 242 Akıl edesiniz diye Allah size ayetlerini böyle açıklamaktadır”  der.                  
Yaptığım çalışma kusursuzdur, eksiksizdir diyemem. Eldeki imkânlar çerçevesinde tarihe bir not düşebilirsem bu beni mutlu edecektir. Bu çalışmayı yaparken evde bana bu zamanı ve imkânı sağlayan sevgili eşim emekli öğretmen Fatma Bozkurt’a teşekkür ederim. Ben de emeği olan anne-babama, büyüklerime, ilkokuldan itibaren derslerime giren ve uyarılarda bulunan bütün öğretmenlerimden hayatta olanlara sağlıklı uzun ömürler, ölenlere de Allah’tan rahmetler dilerim. Ayrıca bu çalışmamda bana resmi izni veren Balıkesir Valiliği ve Milli Eğitim Müdürlüğüne, okullarda görev yapan ve bana yardımcı olan ilgili arkadaşlarıma, fotoğrafların bilgisayar ortamına ve metne aktarılmasını sağlayan On Sigorta sahibi Taner Işık ve çalışanları sayfa düzenini sağlayan gelinim Tuğba Bozkurt ve oğlum Emrah Bozkurt ile dostum ve komşum Ahmet Sezai Hüseyin’e de teşekkür ederim.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       
        TARİHTE KARESİ VE BALIKESİR’DE GÖREV YAPANLAR

            Danişmentliler ve Karesioğulları                

    Karesi Beylerinin secersi Danişmentlilere dayanmaktadır. Karesi Beyleri idareci sınıfı ve gelen Türkmenlerin büyük bir kısmı Çepni boyundandır. Türkmenler Tokat, Çorum, Sivas, Amasya ve Kastamonu yörelerinden gelmişlerdir.                             Karesi, bazı tarihçilere göre kudretli efendi anlamına gelmektedir. Bazı yazarlara göre ise Balıkesir’in eski adı “Akirus” kelimesinden gelmektedir.                    Balıkesir şehir merkezi bir “Türkmen” şehri olarak tahmini olparak 1296-1297 yılında Bizans malikane kalıntıları üzerinde Karesi Bey tarafından kurulmuştur.                 Karesi Beyliği’nde yüz kadar savaş teknesi bulunmaktaydı. Bu savaş tekneleriyle Rumeli’ye seferler yapılmaktaydı. Bu seferlerin en büyüğü beyliğin Bergama kolunu idare eden ve “Sahillerin Emiri” denilen  Karesi Bey’in oğlu Yahşi Bey tarafından yapılmıştır. Ancak Karesi Beyliği, 1344 te yapılan Bizans-Karesi Deniz Savaşı’nı kaybetmiş savaş teknesi sayısı 20 ye düşmüş ve 5.000 şehit verilmiştir.                             1957 ye kadar ayakta duran ve Karesi Beyliği’nin armağanı olan Namazgah!ın kitabesinde:

“Konup göçmek mekanıdır                                          Bu dünyanın işini hep yalan bil                                 Ele geçmiş iken fırsat yerağ et (Onu iyi kullan)                                                  Danişment Gazi                 Kaynaklardaki adı Melik-i Muazzam Danişment Gazi (Taylu) b. Ali et-Türkmani olarak geçmekte olup etnik kökeni hakkında değişik görüşler ileri sürülür. Danişmentname adlı eserde Malatya emiri Ömer’in kızıyla evlenen Ali b. Mirzab’ın oğlu olarak dünyaya geldiği ve asıl adının Ahmet olduğu yazılıdır. Battal Gazi’nin torunu Sultan Tursan ile arkadaşlık ettiği, gündüzleri ondan savaş taktikleri öğrendiği, geceleri de dini ilimler öğrenerek âlimlik sıfatını kazandığı bundan dolayı kendisine “Danişment” dendiği yazılıdır. Aynı kaynaktaki bir başka söylentiye göre Turasan ile beraber gördükleri rüya üzerine Eyüp b. Yunus ile Süleyman b. Numan’ı Abbasi Halifesinden cihat için izin almak için Bağdat’a gönderdikleri. Halifenin de Melik Ahmet (Danişment Gazi) ile Turasan adına menşur yazdırdığı, hazine ve hilatlarla birlikte Battal Gazi ve Eba Müslim’in sancağını verip kendilerini gazaya teşvik ettiği. Onların da bu izin üzerine Anadolu’da Rumlar ile cihada başladıkları ve Sivas’ı alıp merkez yaptıkları yazılıdır. Diğer yandan Turasan’ın İstanbul’u fethetmek için yola çıktığı şehit düşmesi üzerine Danişment Gazi’nin sefere devam ederek Çankırı, Kastamonu, Gerede taraflarını alıp Yeşilırmak vadisindeki Çorum, Sivas, Tokat, Zile, Niksar gibi yerleri aldığı ve vefat ettiği Niksar’da türbesinin olduğu da belirtilir.
    Danişment Gazinin asıl adının Taylu olduğu ve Türkmenlere öğretmenlik yaptığı ve zamanla hükümdarlığa kadar yükseldiği de yazılır.  
    
        Danişmentoğulları                                                                                    Hanedanının kurucusu, Azerbaycan’da yaşamış bir Türkmen ailesine mensup ve 1064te (456) Büyük Selçuklu Sultanı Alpaslan’ın hizmetine girerek onun en gözde emirleri arasında yer alan Danişment Gazi’dir. Malazgirt Savaşı’na katılan Danişment Gazi zaferden sonra Sivas’ı fethederek Danişment hanedanının ilk çekirdeğini teşkil etmiştir. Daha sonra burayı merkez yaparak maiyetindeki emirlerle Amasya, Tokat, Niksar, Kayseri, Zamantı, Elbistan, Develi ve Çorum’u alarak Anadolu’daki ilk Türkmen beyliklerinden birinin temelini atmıştır.  Danişment Gazi’den sonra yerine oğlu Gümüştekin geçmiş ve Anadolu Selçuklu Devleti ile Suriye Selçuklu Devletleri arasındaki mücadeleden faydalanarak sınırlarını genişletmiştir. Ancak Bizans ve Haçlılar ile yapılan mücadelelerde Anadolu Selçuklu Devleti ile işbirliği yapmıştır. Gümüştekin’in Sivas’ta ölmesi üzerine (1105,1106) hanedan buhran yaşadı.                                                    Gümüştekin’den sonra yerine geçen oğlu Emir Gazi bütün kardeşlerini öldürdükten sonra başa geçti ve başlangıçta Anadolu Selçuklularına bağlı olduğunu bildirdiyse de Sultan 1. Kılıç Aslan’ın ölümü üzerine onun oğulları arasındaki taht kavgalarında aynı zamanda damadı olan 1. Mesut’u destekledi ve hanedanı tekrar önemli bir siyasi güç haline geldi.  Emir Gazi, damadı ile kardeşi Melik Arap arasındaki çatışmada damadı 1. Mesut’u yine destekledi ve Malatya’dan Sakarya’ya kadar olan topraklarda söz sahibi oldu.                 Emir Gazi’nin 1134 te ölümü üzerine Danişmentli tahtına oğlu Melik Muhammet geçti. Abbasi Halifesi Müsterşid-Billah ve Büyük Selçuklu Sultanı Sencer’in gönderdiği menşur, altın asa ve diğer hediyelerle beraber Malatya’da hükümdar ilan edildi. Melik Muhammet bu arada hem kardeşleri hem de Bizans ile mücadele etmek zorunda kaldı. Danişmentliler 1140-1141 de Karadeniz’i Rumlardan geri aldılar. Melik Muhammet’in mezarı imar ettiği şehirde yer alan Kayseri Ulu Cami’inin kıble tarafında yer alan Melik Gazi Medresesindedir.                                              Melik Gazi, üç oğlundan Yunus ve İbrahim’den Zünnun’u veliaht tayin etmiştir. Sivas Meliki olan kardeşi Nizamettin Yağı-Basan (Yakup Aslan-Yağı Aslan) kardeşi Melik Muhammet’in hanımı ile evlenerek Kayseri’de idareyi ele aldı. (1154) Zamantı’ya kaçan Zünnun kısa sürede gelerek Kayseri’yi ele geçirip idareyi ele geçirdi. Kardeşlerden Aynüddevle Elbistan ve Malatya’ya; Yağıbasan da Sivas’a egemen olunca ülke üçe ayrıldı. Bu arada Anadolu Selçuklu Sultanı Mesut Danişmentli işlerine karışınca Yağıbasan ile Aynüddevle Bizans’tan yardım istemek durumunda kaldı.                      Aynüddevle 1152 de ölünce yerine oğlu Zülkarneyn geçti. Yağıbasan onu 1. Mesut’a karşı birlikte hareket etmeye çağırdı. Bunu haber alan 1. Mesut üçüncü defa Malatya üzerine yürüdü. Zülkarneyn annesi ile beraber Sultan’ın huzuruna çıkıp özür diledi ve Malatya’daki egemenliğine devam etti. Sultan 1. Mesut’un ölümü (1155) üzerine yerine geçen 2. Kılıç Aslan, sultan 1. Mesut’un Danişmentli iki damadından Yağı Basan’a Amasya, Ankara ve Kapadokya; Zünnun’a ise Kayseri ile Sivas şehirleri verildi. Bu arada kardeşlerin taht üzerinde hak iddia etmeleri üzerine başlayan mücadelede sırasında 2.  Kılıç Aslan’ın da Yağı Basan üzerine yürüdü. Din adamlarının araya girmesiyle çatışma önlendi. Bu arada Yağı Basan, 2. Kılıç Aslan’a karşı yeni bir ittifak kuran Bizans İmparatoru Manuel’e 1157 de ele geçirdiği Bafra ve Ünye’yi geri verdi. Sultan 1. Mesut’un damadı Danişmentli Zünnun ve Zülkarneyn’in de yer aldığı ittifaka girdi.                                 Bu arada Zülkarneyn 1160/1162 de ölmüş ve yerine oğlu Nasurettin Muhammet geçti. Yağı Basan ise Kılıç Aslan ile nikâhları kıyılan ve zengin çeyizleri ile birlikte Erzurum’dan Konya’ya gönderilen Erzurum Selçuklu Hükümdarı İzzetin Saltuk Bey’in kızını ele geçirip Kayseri Melik’i olan Zünnun ile evlendirmişti. 2. Kılıç Aslan bu ağır hakaret karşısında Yağı Basan, üzerine yürüdüyse de Bizans kuvvetleri tarafından desteklenen Danişmentliler karşısında yenildi. (1162) Bu arada Artuklu Kara Aslan, Necmettin Alpı, Erzen ve Bitlis Emiri Fahrettin Devlet Şah ile birlikte yeniden harekete geçerek şehri aldı. (1163) ağı Basan da yardım almak için damadı Çankırı Selçuklu Meliki Şahin Şah’ın yanına gitti ve 4 Ağustos 1164 te orada öldü. Yağı Basan Niksar’a yaptırdığı medresenin haziresine gömülmüştür.     Yağı Basan’dan sonra yerine kimin geçtiği konusu ihtilaflıdır. Bazı söylentilere göre Yağı Basan’ın hanımı, Zünnun’un kardeşi İbrahim’in on altı yaşındaki oğlu ile evlenerek onu hükümdar ilan etmiştir. Bir başka görüşe göre Yağı Basan’ın yerine oğlu Cemalettin Gazi geçti. Bu arada kardeşler arasında mücadele başladı.                          2. Kılıç Aslan’ın kardeşi Şahin Şah ve Malatya Meliki Efridun (Feridun b. Zülkarneyn) Atabey Nurettin Mahmut’a sığındılar. Zünnun, Nurettin’in yardımıyla Sivas’ta tahta çıktı. (1172) 2. Kılıç Aslan’ın üzerine yürümesi üzerine Niksar’a kaçtı ve Nurettin Mahmut’tan yardım istedi. 2. Kılıç Aslan onun üzerine gittiyse de gerek kış şartları gerekse Haçlılar yüzünden ve Nurettin Mahmut’un aldığı yerleri geri vermesi üzerine onun Sivas’ta egemen olmasına razı oldu. Nurettin Mahmut’un 1174 te ölmesi üzerine Sivas’ta bırakılan garnizon Suriye’ye dönünce 2. Kılıç Aslan anlaşma şartlarını dikkate almadan Sivas, Niksar, Komana, Tokat ve diğer Danişmentli toprakları nı aldı. 1175. Zünnun ile Şahin Şah Bizans’a sığındı, böylece Danişmentliler’in Sivas kolu sona erdi. Bu durumda Bizans Danişmentli topraklarını almak için harekete geçti. 2. Kılıç aslan Bizans’taki Zünnun’u zehirleterek öldürttü.                                                 Danişmentliler’ in Malatya Sivas kolunun ortadan kalkmasıyla bir süre daha devam etti. 1152 den beri bu kolun başında bulunan ve önce 1. Mesut’un, ondan sonra amcası yağı Basan’a bağlı olarak egemen olan Zülkarneyn’in 1162 de ölmesi üzerine yerine geçen oğlu Nasurettin Muhammet, içki ve eğlenceye düşkün olduğu için halkın baskısına dayanamayıp Malatya’yı terk etti. Yerine kardeşi Fahrettin Kasım (Ebul Kasım) geçti ve 1171 de Harput Artuklu Bayi Fahrettin Kara Aslan’ın kızı ile evlendi. Fahrettin Kasım bir eğlence sırasında attan düşüp öldüğü için 1171 de halk onun yerine kardeşi Efriddun’u tahta çıkardı ve gelin onunla evlendirildi. Bu arada 2. Kılıç Aslan Malatya’yı kuşatmış alamamış, ancak halkı esir ederek Kayseri’ye götürmüştür. Buna karşılık Nurettin Mahmut ve Anadolu beylikleri işbirliği yapınca Danişmentliler’in Sivas Meliki Kılıç Aslan anlaşma yapmak zorunda kaldı.  Nasurettin Muhammet 4-5 yıl Suriye ve Anadolu’yu dolaştıktan sonra 2. Kılıç Aslan’a sığındı ve Ereğli valiliğine tayin edildi. 1175 te döndüğü Malatya’da Barsum’daki papazlar ve diğer dostlarının yardımıyla geceleyin kaleye çıkıp Efruddin’i öldürdü ve üç yıl süre ile şehre egemen oldu. 2. Kılıç Aslan 1178 de burayı da alarak Danişmentliler’in Malatya koluna da son verdi. Nasurettin Muhammet Hısnıziyad’a sığındı.                        Danişmentliler’in bu şekilde yıkılmasından sonra Yağı Basan’ın üç oğlu Mahmut, Zahiruddin ve Bedrettin Yusuf da Selçukluların hizmetine girerek sınır boylarında Rumlarla savaşmışlar ve 1. Gıyasettin’in ikinci defa tahta çıkması için çalışmışlardır.              Danişmentliler, Anadolu’nun Türkleşmesi ve Müslüman olmasında önemli rol oynamışlardır. Yıkılmalarından sonra hanedana bağlı olan boylar Anadolu’ya dağılmışlar, bazıları da Rumeli’ye geçmişlerdir.                                     1296-1360 yılları arasında Balıkesir ve Çanakkale bölgesine egemen olan Karesioğulları da muhtemelen Danişment Gazi’nin efradı tarafından kurulmuştur.  Tokat Müzesi’nde bulunan ve Karesi hanedanından Kutlu Melek Hatun’a ait olan bir mezar taşının şahidesinde yer alan ibarede Kutlu Melek’in nesebi Melik Danişment Gazi’ye bağlanmaktadır. Ayrıca Balıkesir Balya’ya, Gönen’e ve Çanakkale’ye bağlı Lâpseki’de Danişment adlı köyler bulunmaktadır.  Bu arada 18 Nisan 1691 tarihli bir fermana göre Adana ve çevresinde yaşayan Danişmentliler’e bağlı boyların Balıkesir ve çevresine yerleştirilmesi de ilgi çekicidir.  Rivayete göre Danişmentli Devleti’nin dağılması üzerine Balıkesir ve civarına yerleşen Kara Danişment’in adına izafeten bu köylere Danişment adı verilmiştir. Bu arada Anadolu’da Danişment, Danışman, Tanışman ve Yağıbasan gibi yerleşme merkezlerine rastlanır.                   
Danişmentli Anadolu Türk Devleti Anadolu Selçukluları’na bağlı olarak yaklaşık 1095 ten 1175 Haziran’ına kadar yaklaşık 80 yıl devam etmiş, yani Türkiye Devleti’nin bir parçası olmuştur. Devletin esas sahası Sivas Tokat, Amasya çevresiydi. 1127-1142 arasında 15 yıl genişlemiş, Ankara, Çankırı, Kastamonu, Çorum, Yozgat çevrelerine eğmen olmuştur. 1127 den 1175 Haziran’ına kadar 48 yıl Malatya, 1127den 1173 e kadar 46 yıl da Kayseri Danişmentoğulları’nın olmuştur. Danişmentoğulları 1. Mesut’tan sonra yani 2. Kılıç Aslan zamanında tamamen Konya’ya bağlanmıştır.

    Devletin başkentleri

Niksar        1095?-1127=32?
Malatya    1127?-1135=8
Kayseri     1135-1142=7
Sivas        1142-1171=42

Devletin kurucusu Emir Gazi Danişment Taylı Bey’in –Balıkesir’in Edremit ilçesine bağlı Taylıeli (Taylı Baba) adlı bir köy bulunmaktadır- adı bazı kaynaklarda “Mehmet” bazı kaynaklarda “Ahmet” şeklinde geçmektedir. Danişment Bey Anadolu’nun fethine katılan ve Türkiye’nin kurulmasında rol oynayan büyük komutanlardan birisi olmakla beraber devleti esas itibarıyla Süleymanşah’ın gazabına uğrayıp Anadolu’dan kovulan Artuk (Artık) Bey’in fethettiği Yeşilırmak vadisinde kurulmuştur.    
Anadolu Fatihi ve Türkiye Devletinin kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Danişment Gazi’nin kız kardeşinin oğludur. Bu yüzden Artuk Bey’in fetihlerine varis olmasının kolaylaştığı muhakkaktır. 
Danişment Gazi’nin yerine önce Emir=Prens, sonra Melik=Kral unvanıyla oğlu Gazi Bey geçmiştir. Gazi Bey’den sonra devlet iki kola ayrılmıştır. Gazi Bey’in büyük oğlu Melik Mehmet Kayseri, Sivas’ta, küçük oğlu Melik Aynuddevle Malatya’da saltanat sürmüştür. 
Melik Aynuddevle, 1. Kılıç Aslan’ın oğlu Melik Aslan’ın kızı ile evliydi. Bu Selçuklu prensesi 1152 Haziran’ında oğlunun namına saltanat naibesi olmuştur. Oğlu Melik Alaattin Zu’l-Karnayn’dir. Ondan sonra Melik Alaattin’in 3. Oğlu Malatya’da tahta çıkmışlardır. Artukoğlu Fahrettin Kara Aslan’ın kızı sırasıyla bu 3 kardeş ile evlenmiştir. 1175 Haziran’ında Selçuklular bu dala son vermişlerdir. Bu dalın son hükümdarı Melik Efridûn bu tarihte 18 yaşında ölmüştür. 
Esas dalda ise Melik Mehmet’in yerine kardeşi Melik Nizamettin Yağı-Basan geçmiş. Bu kişi 1. Sultan Mesut’a damat olmuştur.  1150 de Yağı-Basan 1164 Eylül’ünde Melik İsmail ile evlenen bu Türkiye devleti prensesi 1174 Kasım’ında öldürülmüştür. 
Yağı-Basan’ın yerine Melik İbrahim’den olan torunu Melik Şemsettin İsmail, sonra Melik Mehmet’in oğlu Melik İmadettin Nasırettin Zünn’un da Sultan Mesut’a damat olup, bir de 2. Kılıç Aslan’dan dul kalan Selçuklu prensesi ile evlenmiştir. Zünn’un 1175 Aralık’ından 1173e kadar yalnız Kayseri’de hüküm sürmüş Sivas’ı kaybetmiştir. 
Melik Yağı-Basan’ın kızlarından biri Sultan Mesut’un oğlu Melik Şehenşah ile diğerleri de Artukoğlu Fahrettin kara Aslan’la evlenmiştir. Yağı-Basan’ın 4 oğlu vardı.    
    Sivas İline bağlı Gürün İlçesine bağlı İncesu Köyü’nden emekli öğretmen Şahin Akkaya ile eşi Ayşe Akkaya ve Balıkesir ili Sındırgı İlçesi Karaağaç Köyünden Hasan Bozkurt ile evli olan Düvertepeli Fatma Bozkurt bizim köyde gelinler yaşları küçük olsa da kayın ve görümcelere abi ve abla denilerek elleri öpülürdü.  
    Bu da bize gösteriyor ki Sivas’ın bir ilçesinin köyü ile Balıkesir’in bir ilçesinin köyleri arasındaki adetler arasında bir benzerlik vardır.   

    Karesioğulları, Osmanlıların ilk sınırlarına kattıkları Türkmen beyliğidir. Karesioğulları, Danişmentoğulları hanedanındandır. 

        Melik Danişment Gazi
        Melik Gazi
        Melik Yağıbasan
        Muzaffereddin Mahmut Bey
        Nizamettin Mahmut Bey
        Yağdı Bey
        Kalemşah
        Karesi Bey (1303?-1320?=17?) 
        Ajlan Bey (Karesi Bey’in oğlu 1320?-1325?=5?)
        Yahşi Han Bey (Karesi Bey’in oğlu, Bergama Beyi
        Dursunbey (Karesi Bey’in oğlu 1325?-1345?=20?)  
        Demirhan Bey (Karesi Bey’in torunu) 1335 te Osmanlı nüfuzuna girdi. 

1345te beyliğin Osmanlı egemenliğine girmesi üzerine Bursa’ya gelmiş. 1347 de ölmüş, oğlu Cüce-Han ile beraber mezarı Deveciler’de gömülüdür.  
    Karesi Bey’in diğer oğulları Yahşi Han Bey ile 1325te Orhan Gazi’nin hizmetine girip 1345 te Karesioğulları tarafından öldürülen Dursun Bey’dir.     
    Danişmentoğulları devletlerini kaybettikten sonra Bizans sınırında uçbeyi olmuşlardı. Karesi Bey’in babası Kalemşah, bu şekilde Kuzeybatı Anadolu’da birçok yerleri Bizans’tan fethetmişler ve kesin şekilde Türkleştirmişlerdir. 
Karesi Bey, Balıkesir ve Bergama fatihidir. 
1303 sıralarından 1345e kadar yaklaşık 42 yıl devam eden bu Türkmen beyliği 1303-1308 arasında Selçuklu uç beyi olmuş. 1308-1335 arasında da Osmanoğulları’na yani Orhan Gazi’ye bağlanmışlardır. 
Önceleri Güney Marmara’ya erişemeyen Karesioğulları zamanla kuzeye ilerlemişler, Bizans’ı Güney Marmara’dan tamamen atmışlardır. Bu suretle bugünkü Balıkesir vilayetine, Çanakkale vilayetinin Asya (Anadolu topraklarına (Bozcaada hariç) Bergama, Dikili, Soma kazalarına egemen olmuşlardır. Bu topraklar 24.000 km2 eder.  
Yahşi Han Bey, babasının ölmesi üzerine Bergama Bey’i olmuştur. 1344e kadar 19 yıl Bergama’da kalmıştır. 1341 ve 1342 de iki defa Çanakkale Boğazını geçip Gelibolu yarımadasına çıkmışsa da başarı kazanamamıştır. Ancak bu seferler Osmanoğlu Süleyman Paşa’ya yol göstermiştir. Esasen bu bölgeleri çok iyi tanıyan Karesi komutanları, Süleyman Paşa’nın hizmetine girmişlerdir. Yahşi Bey’in oğlu olduğu zannedilen Süleyman Bey de 1345te Karesioğulları’nın 3. Gelibolu seferini yapmıştır. 1345te Osmanlıların Çanakkale Beyi olan Süleyman Bey,1361 de yani Orhan Bey’in son zamanında ölmüştür. Bizans Generali Vatatses’in kızıyla evliydi. Oğlu Mustafa Bey, Mustafa Bey’in oğulları Kutlug-Melik ve İsa beyler, Kutlug-Melik Bey’in oğlu Musa Bey, İsa Bey’in kızı Hindu Hatun’dur.     
        
        1) Karesi Bey
        2) Aclan Bey Bin Karesi Bey
        3) Demirhan Bey Bin Aclan Bey
        4) Yahşi Bey Bin Aclan Bey

Önceleri Güney Marmara’ya erişemeyen Karesioğulları zamanla kuzeye ilerlemişler, Bizans’ı Güney Marmara’dan tamamen atmışlardır. Bu suretle bugünkü Balıkesir vilayetine, Çanakkale vilayetinin Asya (Anadolu topraklarına (Bozcaada hariç) Bergama, Dikili, Soma kazalarına egemen olmuşlardır. Bu topraklar 24.000 km2 eder.  
Yahşi Han Bey, babasının ölmesi üzerine Bergama Bey’i olmuştur. 1344e kadar 19 yıl Bergama’da kalmıştır. 1341 ve 1342 de iki defa Çanakkale Boğazını geçip Gelibolu yarımadasına çıkmışsa da başarı kazanamamıştır. Ancak bu seferler Osmanoğlu Süleyman Paşa’ya yol göstermiştir. Esasen bu bölgeleri çok iyi tanıyan Karesi komutanları, Süleyman Paşa’nın hizmetine girmişlerdir. Yahşi Bey’in oğlu olduğu zannedilen Süleyman Bey de 1345te Karesioğulları’nın 3. Gelibolu seferini yapmıştır. 1345te Osmanlıların Çanakkale Beyi olan Süleyman Bey,1361 de yani Orhan Bey’in son zamanında ölmüştür. Bizans Generali Vatatses’in kızıyla evliydi. Oğlu Mustafa Bey, Mustafa Bey’in oğulları Kutlug-Melik ve İsa beyler, Kutlug-Melik Bey’in oğlu Musa Bey, İsa Bey’in kızı Hindu Hatun’dur.     
    Orhan Gazi’nin ünü Macaristan’a (Engürüs) kadar yayılmıştı. Devamlı kâfirleri ortadan kaldırıp Müslümanları bir araya toplamayı düşünürdü. Bir aklına geldi ve kalbine şöyle bir sevda düştü ki, ne olaydı karşı yakaya geçip İslam’ı yayaydı. Bunu düşünürken tesadüfen büyük oğlu Süleyman Paşa çıkageldi. Bu fikrini söyleyince Süleyman Paşa dedi ki:
    -“Eğer ben kuluna buyurursan, Allah’ın yardımıyla ve peygamberimizin mucizeleriyle ve senin devletinle geçeyim. O diyardan küfür zulmetini giderip İslam’ın nuruyla nurlandırayım.”
    Orhan Gazi onun kararındaki isabetine, aklına ve kararına (kiyasetine) güvendiği için izin verdi. O da asker toplayıp tımarı olan Karesi iline gitti.  Çünkü Karesi daha önce alınmıştı. Şöyle ki, 
    Osman ve Orhan Gazi zamanında beyliğin sınırları hep Bizans toprakları alınarak genişlemişti. Bu arada Karesi Bey’i Ajlan ölmüş, üç oğlu Demirhan, Yahşihan (Yahşi Bey ) ve Dursun Bey saltanat kavgasına başlamışlardı. Demirhan Balıkesir, Yahşihan da Bergama’da saltanat sürmeye başlayınca Dursun Bey de Orhan Bey’e sığındı. Demirhan Bey kardeşlerin en büyüğü ve ulu bey olması yanında en hırçın ve şiddetlisiydi. Bu durum işlerin karışmasına yol açtı. Karesi emirleri nüfuzlu bir kişi olan Hacı İl Bey aracılığıyla Dursun Bey’e başvurarak bey olmasını istediler. O da durumu Orhan Bey’e anlatarak, bey olması halinde Balıkesir dâhil olmak üzere Aydıncık, Bergama ve Edremit’i Osmanlılara terk edeceğini söyledi. 
    Bunun üzerine Orhan Bey, yanına Dursun Bey’i de alarak ordusunun başında Balıkesir üzerine yürüdü. Bunu haber alan Demirhan Bey Bergama kalesine sığındı. Orhan Bey iki kardeşi barıştırmak için Dursun Bey’i Hacı İl Bey ile birlikte Bergama’ya göndermişti. Dursun Bey’in kaleden atılan bir okla öldürülmesi üzerine kaleyi kuşatarak aldı. Demirhan Bey kaleden çıkarak teslim olmuş ve Orhan Gazi ile beraber gittiği Bursa’da iki yıl sonra vebadan ölmüştür. Orhan Bey Karesi topraklarını büyük oğlu Süleyman Paşa’ya tımar olarak bırakmıştır. Hacı İl Bey, Evrenos Bey, Ece Halil ve Gazi Fazıl gibi Karesi ümerası da Süleyman Paşa ile beraber Rumeli’nin fethinde görev yapmışlardır.  

            Tarihte Balıkesirliler ve Balıkesir’de Görev Yapanlar

        Orhan Gazi’nin Oğlu Şehzade Süleyman Paşa

    Orhan Gazi devrinde 1353 de fetih için Rumeli’ye geçen şehzade Süleyman Karesi valisi iken -Balıkesir’in de bağlı olduğu Bursa sancak beyidir.- Bu fetihte kendisine Karesi oğulları beyliğinin ünlü devlet adamları ve komutanlar Hacı İlbey, Lala Şahin, Evrenuz Bey yardım etmiştir.                                                                                                1) Süleyman Paşa (Orhan Gazi’nin büyük oğlu)                                                                    Halkondil (1632 Paris tab’ı s 29 Düsturnamenin (Prof Mükrimin Halil neş) ine göre Süleyman Paşanın, İshak, Nasır ve İsmail adlarında üç oğlu vardır. Melik Nasır denizde boğulmuştur. Kendisi hayattayken ölen oğlunu Bolayır’a defnettirmiş öldüğü zaman kendisinin de yanına gömülmesini vasiyet etmiştir.     Süleyman Paşa’nın mezarı da Bolayır’dadır.                                                 Gazi Süleyman Paşa, kendi fethettiği Bolayır’daki türbesine gömüldü. Milli ziyaret yerlerinden olan mezarını II. Abdülhamit yeniden yaptırmıştır. Yanında aynı padişah tarafından yaptırılan Namık Kemal’in mezarı da vardır.                         Gazi Süleyman Paşa’nın Melik-Nasır, İsmail, İshak beyler adlı üç oğlu ve iki kızı vardır. Melik-Nasır babasının sağlığında denizde boğulmuş, Bolayır’da kendisinden önce gömülen şehzade bu olmalıdır.                                        İlk Rumeli fatihi Süleyman Paşa, bir avda, cirit oyununda veya bir ağaca çarparak ölmüştür. Cenazesi Bolayır’daki Osmanlı tarihinde milli bir abide heybet ve önemini kazanan türbededir.                                                                                                     Süleyman Paşa’nın Çocukları                                                                        Halkondil (1632 Paris tab’ı s 29 Düsturnamenin (Prof Mükrimin Halil neş) ine göre Süleyman Paşanın, İshak, Nasır ve İsmail adlarında üç oğlu vardır. Melik Nasır denizde boğulmuştur. Kendisi hayattayken ölen oğlunu Bolayır’a defnettirmiş öldüğü zaman kendisinin de yanına gömülmesini vasiyet etmiştir.  

            
    Karasi Ümerası

1) Hacı İlbey
2) Ece ve Gazi Fazıl Beyler
3) Evronos Bey
4) Demirtaş Paşa zade Umur Bey

Karesi Beyliği’nin Önde Gelen İdarecileri

        Evrenuz Bey
    
    Eski tarihlerimizin Evrenos imlasıyla kaydettikleri bir isim, Türkçe Evren ve uz kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Kendisi bir Türk ailesine mensup olup bursa tekfuru iken bu şehrin Türkler tarafından fethi üzerine İslamiyet’i kabul edip Orhan Bey’in hizmetine girdiği ile ilgili hakkındaki Bizans rivayetlerinin aslı yoktur. Bizans yazarları kendisini Avrenezis, Avrupalı tarihçiler de Verenez diye anarlar. 
    Evrenuz Bey’in babası ve bu ailenin reisi olan Prangı İsa Bey, Gazi Süleyman Paşa ile birlikte Rumeli seferlerine katılmış ve savaşların birinde Radovişte civarında şehit düşmüştür. 
    Gerek İsa Bey, gerekse Evrenuz Bey aslında Karesi Beyliği emirlerindendirler.  Karesi Beyliği’nin emirlerinden olup, Karesinin fethi üzerine Osmanlı hizmetine girmiştir. Rumeli’nin fethinde ve buradan gelecek tehlikeleri önlemede önemli görevler yapmıştır. Rumeli Fatihi Süleyman Paşa’nın vefatından 1. Murat’ın Osmanlı saltanatına geçişine kadar geçen kritik devrede Rumeli’deki tehlikeli durum Evrenuz Bey ile yine Karesi beylerinden olan Hacı İlbey’in gayret ve faaliyetleri sayesinde önlenmiştir. 
1. Murat Rumeli’ye geçtiği sırada Evrenuz Bey Keşan ile İpsala’yı fethetmiş ve Edirne üzerine yürüyen Türk ordusunun sol cenahını, Makedonya’daki Sırp kuvvetlerinin muhtemel taarruzundan korumakla görevlendirilmişti. Daha sonraları kendisi sınır boylarında akıncı beyi olarak görülmektedir. 1374 te Serez şehrini kendisine merkez yaparak düzenlediği akınlarla Makedonya’da birçok önemli şehir ve kasabaları ele geçirmişti.   
    1385 yılında vezir Cendereli Halil Paşa ile Makedonya hareketlerine katılmış, kendi kuvvetleriyle Arnavutluk’taki Elbasan taraflarına ve hatta daha batı bölgelerine kadar uzanmıştır. Bundan sonra hacca gitmiş ancak 1. Kosova Savaşından önce döndüğü için bu savaşa da katılmıştır. Savaştan sonra Çitroz ve Vodino kasabalarını ele geçirmiş.
    1390 tarihinden sonra ise beş altı yıllık zaman içinde devamlı Arnavutluk taraflarına akınlar yapmıştır. Yıldırım Beyazıt’ın emrinde Niğboğlu savaşına da katılmış, eflak seferinde de bulunmuştur. 
    Ankara Savaşı