Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Sağlık Bilimleri Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. Celalettin Çevik’in de içerisinde yer aldığı akademisyenlerin imzasını taşıyan akademik çalışma, Sağlığı Koruma Davranışları Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirliğini inceleyerek Türkçe literatüre önemli bir katkı sundu.

BAÜN akademisyenlerinden Prof. Dr. Celalettin Çevik, yüksek lisans öğrencisi Gizem Ay ve Bursa Uludağ Üniversitesi akademisyenlerinden Prof. Dr. Aysel Özdemir tarafından ortaya koyulan “Psychometric Evaluation of the Turkish Version of the Health Protection Behavior Scale (Sağlığı Koruma Davranış Ölçeği’nin Türkçe Versiyonunun Psikometrik Değerlendirmesi)” başlıklı çalışma, uluslararası dergi sıralamasının en üst dilimlerinden olan SCIE–Q2 ölçeğindeki “Nursing & Health Sciences (NHS)” dergisinde yayımlandı.

Prof. Dr. Celalettin Çevik: “Sağlığı Koruma Davranışlarını Ölçen Yeni Bir Araç Türkçeye Kazandırıldı.”

Sağlığı Koruma Davranışları Ölçeği’nin (SKD/HPBS) Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmeyi amaçlayan çalışma hakkında bilgi veren Prof. Dr. Celalettin Çevik, çalışmanın toplum tabanlı 320 kişiyle yüz yüze görüşmeler yapılarak ve çok aşamalı küme örnekleme yöntemiyle yürütüldüğünü söyledi. Verilerin betimsel istatistikler ve açımlayıcı faktör analizi ile analiz edildiğini, ölçeğin güvenilirliğini ölçmek için Cronbach alfa değerinin 0,851 olarak bulunduğunu ve bunun yüksek bir iç tutarlılık gösterdiğini belirtti.

Araştırmada SKD Ölçeği’nin geçerli olup olmadığını test etmek için Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği II ve WHOQOL-BREF ile karşılaştırmalar yaptıklarını belirten Prof. Dr. Celalettin Çevik, bu karşılaştırmalarda pozitif ilişkiler (yani birbirini destekleyen sonuçlar) bulunduğunu söyledi. Bu durumun SKD Ölçeği’nin psikolojik ve ölçüm açısından güvenilir ve doğru çalıştığını gösterdiğini ifade etti.

Araştırmanın önemine değinen Prof. Dr. Celalettin Çevik, sağlığı koruma davranışlarının uzun ve kaliteli bir yaşam için temel unsurlardan biri olduğunu, SKD Ölçeği’nin 18 yaş ve üzeri bireylerin sağlığı koruma davranışlarını ölçmek için pratik ve güvenilir bir araç sunduğunu, sağlık çalışanları için özel kullanım imkânı sağladığını ve bireylerin davranış eksikliklerini belirleyerek kişiye özgü sağlık eğitimi ve danışmanlık sunmaya olanak verdiğini vurguladı. Ölçeğin ayrıca halk sağlığı çalışmaları, akademik araştırmalar ve politika geliştirme süreçlerinde de kanıta dayalı karar alınmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.

Makale erişim adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/nhs.70283

(Balıkesir Üniversitesi)