Site rengi

Tasarım

Geniş
Kutulu
Demokrat Gazetesi Balıkesir

TRANS YAĞ

Erhan Yırcalı

Erhan Yırcalı

Türkiye sigaraya karşı uygulamalarıyla dünyanın birçok ülkesinin önüne geçti. Bence şimdi de trans yağlarda aynı adım atılmalı. Yapılan bilimsel çalışmalar endüstriyel trans yağların hastalık yapıcı etkilerini ortaya konuyor. 2019 yılı Eylül ayında Kanada’da yapılan toplantıda Dünya Sağlık Örgütü, yapay trans yağların kullanımının  2023 yılına kadar tamamen yasaklanması için trans yağa karşı savaş açtı. Böylece dünyada yılda 540 bin ölüm engellenebilecek.
Trans yağlar, bitkisel sıvı yağa hidrojen eklenmesi sonucu elde ediliyor. Sıvı yağlar katı hâle geliyor. Gıda sektöründe kullanılmasının sebebi; raf ömrünü uzatması, pişirme ve kızartma sırasında yanmayı ve koyulaşmayı azaltması ve ucuz olmasıdır.
Trans yağ, özellikle gelir düzeyi düşük kişiler ile, üniversite öğrencileri, fast food dükkânlarının müşterileri risk altındadır. Trans yağlar; başta kalp ve damar hastalıkları olmak üzere,  kötü kolesterolü, trigliseritleri yükselttiği, iyi kolesterolü düşürdüğü, diyabeti ve obeziteyi artırdığı için kalp sağlığını bozar. Ayrıca, metabolik sendrom, obezite, alzheimer, bâzı kanserler, erken doğum ve düşükler, hamilelik hipertansiyonu,  alerjik hastalık gelişimi, kısırlık, sinir sistemi… etkilenir.
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD öğretim üyesi Prof. Dr. Nurcan Arat diyor ki: “Trans yağların en büyük etkisi kalp ve damar sistemi üzerinde görülür. Her bir gramı kalp ve damar hastalıkları riskini yüzde beş artırır. En çok fast food yiyecekler, patlamış mısır, cips, kızarmış patates, bisküvi, çikolata, krema, meyveli kek, börek, donmuş yemekler, dondurma ve hazır soslarda kullanılıyor. Evlerde ve restoranlarda kızartma yağlarının defalarca kullanılması sonucu trans yağlar meydana geliyor. Hazır soslarda da trans yağlar vardır.”
Endüstriyel trans yağların yüksek oranda tüketilmesinin herhangi bir sebebe bağlı ölümleri % 34, kalp damar hastalığına bağlı ölümleri % 28 oranında artırıyor.
Şili, Danimarka, Ekvator, İzlanda, Norveç, Singapur, Güney Afrika’da bütün gıdalarda % 2 trans yağ kısıtlaması bulunuyor.

/////

NASIL UYURLAR?

Çoban köpeği uyuyacağı vakit, hep aynı hareketleri yapar: Önce esner ve gerinir, sonra ayağa kalkıp köşedeki, her zamanki yerine yürür, birkaç kere kendi etrafında döner, en sonunda da külçe gibi yere çökerek başını ön ayaklarının üzerine koyar.
Yabanî hayvanların çoğu ortalık kararırken tam mânâsıyla uyanır. Geyik günün büyük kısmını yarı uyku hâlinde geçirir.
Tavşan ve tilki yorucu bir geceden sonra dinlenmek üzere emin bir yere sokulur. İşitme ve koku alma duyguları bu arada her an kaçmaya hazır olmasını sağlar.
Sansarın uykusu o kadar ağırdır ki, uyanması için gerçekten şiddetli bir gürültünün kopması lâzım gelir.
Fil gibi, sürü hayvanları, uyudukları yerlerin etrafına nöbetçiler yerleştirirler.
Kuşlar yuvalarını sadece kuluçkada oturmak ve yavrularını barındırmak için kullandıklarından, geceyi geçirmek üzere kendilerine bir ağaç ararlar. Sessiz ve sakin bir yerde olmasına dikkat edilen bu ağaç, çok kere bütün bir kuş sürüsüne tünek vazîfesi görür.
Martı gibi deniz kuşları uykudayken küçük dalgaların üzerinde sürüklenirler. Ördekler ve kazlar da, suyun üzerinde uyurlar.

Please follow and like us:
Please follow and like us:
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
DUA ETMEK - 25 Ocak 2021
MACİT ERMİŞ - 22 Ocak 2021
NERDESİN BAKKAL AMCA? - 21 Ocak 2021
ARKADAŞ - 18 Ocak 2021
KONAK SOFRALARI - 12 Ocak 2021
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
gazete