Site rengi

Tasarım

Geniş
Kutulu
Demokrat Gazetesi Balıkesir

”HACİVAT İLE KARAGÖZ”

Nigar Afacan

Nigar Afacan

Türk-Osmanlı tiyatro tarihinin en popüler iki karakteri Karagöz ile Hacivat perde arkasında yapılan ilk gölge oyunu ve Ramazan aylarının vazgeçilmezidir.

Bu iki karakterin gerçekten yaşayıp yaşamadığı, yaşadıysa nerede nasıl yaşadığı bahsedilen dönemin  tarih kitaplarında geçmediği için kesin olarak bilinmiyor.

”Orhan Gazi  fethettiği  Bursa’yı başkent yapar  vefatı nedeniyle yerine geçtiği  babası, Osmanlı devletinin kurucusu  Osman gazi’nin anısına  Bursa’ya  görkemli  bir cami yaptırmak ister.

Emrindeki  mimarlara;

“Babam Osman Gazi’nin anısına güzel olduğu kadar görkemli bir camii yapılmasını istiyorum. En güzel projelerinizi yapın bana getirin” der.

Kısa bir süre sonra bütün mimarlar en güzel projeleriyle Orhan Gazi’nin huzuruna gelir.  Orhan Gazi içlerinden en beğendiğinin sahibi mimarı çağırır, ona “Yörenin en iyi ustalarını bulacaksın ve en kaliteli malzemeleri kullanacaksın, hiçbir masraftan da kaçınmayacaksın. Bil ki bu camii benim için çok önemli. Bu yüzden, her kim ki inşaatın yavaşlamasına veya işlerin aksamasına sebep olursa o an kellesini vurdururum” diye de uyarır.

Camii inşaatı başlar..

Rivayete göre; Kambur Bali Çelebi (Karagöz) demirci ustası,  Halil Hacı İvaz (Hacıvat) duvar ustası olarak camii inşaatında çalışan iki işçidir.

Hacıvat tez canlı ve hazır cevap haliyle dostu Karagöz’e devamlı takılmaktadır, karşılıklı atışmaları diğer işçilerin dikkatini çeker, zamanla bu eğlenceli  atışmalarda tüm işçiler etraflarında toplanmaya başlar. Kendileri çalışmadıkları buna benzer başka işçilerin de çalışmasını engellemektedirler.

Orhan Gazi’nin, “Cami zamanında bitmezse kelleni alırım” dediği cami mimarı, caminin zamanında bitmemesine Karagöz ve Hacivat’ı sorumlu gösterip  onları şikayet eder.

Bunun üzerine Hacivat ve Karagöz   idam edilir.

Zamanla  Orhan Gazi yaptığı hataya çok üzülür, dönemin ileri gelenlerinden  Şeyh Küşteri isminde bir zat Sultanın acısını dindirmek için Hacivat ile Karagöz’ün kuklalarını yaparak perde  arkasından  Orhan Gazi’ye oynatır. Gölge oyununun temeli bu şekilde atıldığı rivayet edilir

Karagöz’ün bazı oyunlarda Çingene olduğunu söylemesi, Bulgar gaydası çalmasından ayrıca  Evliya Çelebi’nin tanıklığına da  dayanarak, Bizans imparatoru Konstantin’in Çingene seyisi,  Sofyoz’lu Bali Çelebi olduğu  ileri sürülür

Hacı İvaz Ağa  anonim adıyla Hacivat’ın ise, Trakya’da yer alan Samakol köyünden bir demirci ustası olduğu rivayet edilir.

Tarihçiler tarafından , dönemin olay ve zamanları birbirine denk değil, dense de!

 

(Bursa Ulu Camii; Sultan Orhan  değil,  I. Bayezid (Yıldırım Bayezid) döneminde yapılmıştır.)

Yoğurtlu Baba Dergahı’nda bulunduğu düşünülen kabir, 1950 yılında anıt mezara dönüştürülür ! ”

“Varlıkları  ister hayal ister gerçek olsun bu efsanenin günümüze kadar gelen hikayesini, özellikle  ramazan ayında hatırlanmasının manidar bir önemi var mıdır?” diye düşünmüşümdür .

Amaç; trajik bir hikayenin  kahramanlarını, espirileriyle yaşatmak mı, yoksa..

Ramazan eğlencelerinde insanları, bu espirilerle güldürmek mi?

Saygı , sevgi ve hoşgörünün hakim olacağı Ramazan ayınız mübarek, ibadetleriniz kabul olsun.

Mutlu hafta sonları.

 

Please follow and like us:
Facebook
Twitter
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
ZOR İMTİHAN - 10 Ağustos 2019
”KORUNAKLI KALE” - 2 Ağustos 2019
” HİÇ ” - 27 Temmuz 2019
”TAHTAKUŞLAR” - 20 Temmuz 2019
ENGELSİZ EĞLENCE - 5 Temmuz 2019
”BAYRAM ERTESİ” - 15 Haziran 2019
”DAVUL’UN SESİ” - 25 Mayıs 2019
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ